Faaliyet Alanı
Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin usule uygun biçimde değerlendirilmesi.
Ceza soruşturması ve kovuşturmasının her aşaması kendine özgü süreler, usuller ve haklar içerir. Şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yürütülen süreçlerde dosyanın kapsamı incelenir; ifade, delil, koruma tedbirleri ve kanun yollarına ilişkin genel çerçeve anlaşılır biçimde aktarılır.
Şikâyet veya ihbarla başlayan süreçte savcılık delilleri toplar ve şüphelinin ifadesine başvurulur. Bu aşamada dosyaya erişim, ifade sırasında müdafi bulundurma ve delil toplanmasını talep etme hakları bulunur. Soruşturma, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya iddianame ile sonuçlanır.
İddianamenin kabulüyle dava açılır ve yargılama duruşmalı olarak yürütülür. Tanık dinletme, bilirkişi raporuna itiraz ve savunma delillerinin sunulması bu aşamada yapılır. Duruşma tutanakları ile dosyaya giren her belge sonucu etkileyebileceğinden düzenli takip önem taşır.
Gözaltı, tutuklama, adli kontrol, arama ve elkoyma gibi tedbirler kişi hak ve özgürlüklerini doğrudan etkiler. Bu kararların çoğuna karşı itiraz yolu açıktır ve itiraz süreleri kısadır. Tedbirin dayanağı ve ölçülülüğü, dosya kapsamı üzerinden değerlendirilir.
Suçtan zarar gören kişi şikâyet hakkını kullanabilir, davaya katılma talebinde bulunabilir ve zararının giderilmesini isteyebilir. Şikâyete bağlı suçlarda süre kaçırıldığında dava hakkı düşebilir. Bu nedenle olayın tarihleri ve deliller erken aşamada derlenmelidir.
Kararlara karşı istinaf ve koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir. Başvuru süreleri kararın tefhim veya tebliğ tarihine göre işlemeye başlar ve kaçırıldığında karar kesinleşir. Gerekçeli kararın incelenmesi, hangi hukuka aykırılıkların ileri sürülebileceğini belirler.
Şüpheli veya sanık, soruşturmanın ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabilir. İfade alınmadan önce bu hakkın hatırlatılması gerekir.
Şikâyete bağlı suçlarda, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir şikâyet süresi bulunur. Sürenin başlangıcı ve uzunluğu suç tipine göre değiştiğinden dosyanın somut olarak incelenmesi gerekir.
Soruşturma dosyasına erişim kural olarak müdafi aracılığıyla sağlanır; savcılık kararıyla kısıtlama getirilmiş olabilir. Kovuşturma aşamasında inceleme yetkisi genişler.
İhbar veya şikâyetten savcılık değerlendirmesine kadar soruşturma evresinin genel yapısı.